Krom

De oplossing bleek zo simpel
we graven gaten aan de randen van de stad
en duwen daar voortaan de rommel in
zo veegt iedereen zijn straat schoon

we wennen zo snel dat we wel gek zouden zijn
het te houden bij groen, plastic en papier
wij doen hier afstand van
wat we niet meer nodig hebben

slechte gewoonten
onhebbelijkheden
missers uit het verleden
ongehoorde gedachten
net niet neutrale ideeën

alles wat we te min achten
alles wat lijkt op een protest
stop je het best heel diep en heel ver
weggefilterd
gezuiverd
opgeruimd

want dat staat netjes
in een straatbeeld zonder afvalligen.

Jeffrey van Geenen

Stadsdichter van Gouda

Deze week in het nieuws: een nieuw manier om met afval om te gaan. En zaterdag opent in de Garenspinnerij de expositie ‘wat betekenen mensenrechten voor jou’ van Amnesty International.

Vrijheid vertelt

ik worstel met de doden in mijn hoofd
en al hun verhalen

vorig jaar heb ik de Tweede Wereldoorlog begraven
dus vertel ik wat ik hoorde

dit is het verhaal van de jongen
die op Java een kuil heeft gegraven
om een locomotief te verstoppen
dit is het verhaal van de man
die met de Spelbrekers uit Amersfoort brak
naar Rotterdam sloop en sliep in een kolenkit
dit is het verhaal van de vrouw
dit is het verhaal van de stad
dit is het verhaal – mijn verhaal
dit is het verhaal van de leraar
die soms niet weet hoe ik dit kan vertalen
hoe ik jongeren de wereld moet duiden
als we het nieuws hebben gezien

wat betekent dit nooit meer
nooit meer oorlog
nooit meer doden
nooit meer haten
nooit meer praten
over een ander
als een zwakker minder mens

ik weet niet aan wie jij straks denkt
maar vandaag wordt niemand vergeten

wie je ook bent, wie je ook kent
samen denken wij aan iedereen

en na de stilte zijn wij er nog
kunnen wij onze buren
onze vrienden vragen
wie zij de vrede wensen

en schrijven wij
voor alle mensen
een nieuw verhaal

en niemand wordt vergeten.

Jeffrey van Geenen

Stadsdichter van Gouda

ter gelegenheid van 4 en 5 mei 2024

Bevrijdingsdag

zonder titel

Mijn moeder heeft mij gastvrijheid geleerd
ik wil geen woorden vuil maken
maar ze oppoetsen
ze delen en schoon spreken met jou
dus kom met mij aan tafel

mijn moeder heeft het mij zo geleerd
dat ik altijd een extra bord
neerzet voor een onverwachte gast
dat ik altijd genoeg bak en kook
zo dat het ook voor hem of haar past

heel veel moeders in deze buurt
leren ons zo geluk te vermeerderen
gastvrijheid te delen
dus schuif maar aan

wees een gast aan mijn tafel en voel je vrij
voel je vrij om iets te pakken
vrij om iets te zeggen
vrij om te lachen
vrij om op te staan en verder te gaan
en vrij om terug te komen

en dan mag ik ook jouw gast zijn

onze moeders hebben ons gastvrijheid geleerd
hier hoeven wij geen woorden aan vuil te maken
deel schone woorden met mij
als je dat wil
je bent vrij om te delen
te doen en te laten
aan onze tafel
in onze buurt.

Jeffrey van Geenen, stadsdichtergouda
ter gelegenheid van de Vrijheidslunch georganiseerd door buurthuis de Speelwinkel.

Solulu

Ik zie ze weinig in het nieuws maar
op papier zijn er nog lieve mensen genoeg
soms laten ze zelfs van zich horen

laat iedereen met stemrecht dan eens stil zijn
en luisteren naar wie nog wil geloven
dat delulu de solulu kan zijn
en bij wie die woorden dus niet cringe klinken
want nog jong oprecht en alles nog open
de keuzes de wereld heel het leven voor je

er zullen weken zijn er zullen jaren zijn
dat je minder meemaakt dan nu dan straks
en dat maakt letterlijk niets uit

want vanaf nu is heel die toekomst
voor wie in deze eeuw is geboren:

jonge dichters met papier
die van zich laten horen.

Jeffrey van Geenen
senior van Gouda

Het begint met een boek

Dit is de snoepwinkel waar je alles proeven mag
het begint bij één boek
maar daar blijft het nooit bij:

de kaften lokken je
met kleuren en woorden
naar hun planken
met verschillende smaken

ze zijn niet altijd zo zoet als ze lijken
sommigen blijken bitter
anderen vallen je zwaar
boven je hoofd gaat iets de lucht in

een grootvader naast me
kauwde twee bladzijdes per minuut
en blies er een bubbel van
zo groot als een huis
we stapten binnen
vielen middenin een snel verhaal
de letters roken naar vuur
maar lazen over sterren
daarna een deur naar draken
in een land met een ladder naar een klas
van kinderen die wij weer kunnen zijn

ik heb goed opgelet:
als de woorden kwamen greep ik om me heen
ik heb letters gespaard en nu
heb ik er genoeg om zelf te vertellen

ik verander de volgorde eindeloos
het begint met een boek
en houdt nooit meer op

kom op bezoek
dan vertel ik jou
wat je lezen kan
welkom in mijn bibliotheek.

Jeffrey van Geenen

Stadsdichter van Gouda

PAINT IT, BLACK

Als je schrikt van regenbogen
weg deinst voor wat kleur op straat
staat je maar een ding te doen:
je verft het zwart

je verft het zwart met alle kwaadheid die je voelt
omdat jij er niet mocht zijn
omdat jij je niet mocht voelen
omdat jij diep in je lichaam pijn houdt
je hart gegijzeld en alles, alles zwart gemaakt

dus gooi het er maar uit
pers al je verdriet er maar uit in zwarte vegen
tot er weer ruimte is voor jouw kleuren
roze rood oranje of groen

juist als het zwarte druppels regent
blijven regenbogen verschijnen.

Jeffrey van Geenen
Stadsdichter van Gouda

omdat mensen gepoogd hadden het regenboogzebrapad in Gouda zwart te verven

(zonder titel)

Je hebt het niet gezien maar ik keek naar jou
ik verzon een wereld voor jou en mij
bouwde ons stilletjes het perfecte droomhuis
in rustieke woorden

je hebt het niet gelezen
in de krant of op de muren maar het stond er
en het is waar ik in geloof – jou en mij

en dat is niet om wat je zegt
of om wat je schrijft
of om wat ik denk over lijf aan lijf
of omdat als je langs me loopt
de klok stokt voor seconden
en dat als ik daarna weer adem haal
ik alleen nog maar jouw parfum ruik
adem in adem uit adem in adem –

in alles wat we doen is het jij en ik
zo zonder nadruk maar gewoon een wij
in alles samen

het was wat ik hoorde
in een liedje van Nick Cave
dat voor niemand anders betekenis heeft
dan voor jou en mij – die drie miljoen zeshonderdeenentwintigduizend luisteraars per maand
kunnen het vast niet zo begrijpen
zoals wij als jij en ik maar hé

je hebt het misschien niet gezien maar kijk
ik kijk nog steeds naar jou.

Jeffrey van Geenen
Stadsdichter van Gouda

Reflectie:

ik keek terug en het was best oké maar
in het afgelopen jaar kreeg ik niet alles voor mekaar
wat ik van tevoren had gehoopt of had bedacht

misschien was ik te veel verwend
had ik mijn zaken fout gepland
geen rekening gehouden met allerlei factoren
die verstoren of juist helpen maar
hoe kon ik weten dat ik roet in mijn eten zou gooien

ik heb jou nodig

ik onderneem niets
zonder zeker te zijn dat er niks echt zeker is
en toch stap ik naar voren
omdat ik wil horen dat het goed komt

bij alles wat ik wil opbouwen
begin ik niks zonder vertrouwen
in een nieuwe kans
en begin ik niks zonder jou

ik heb jou nodig
ik heb jou nodig want alleen kom ik minder ver

ik heb jou nodig
jouw schouder, je ogen, je gedachten, je blik
je hand om vast te pakken
en niet meer los te laten

ik weet niet wat de toekomst brengt
ik kan er naar raden, gissen
de data van gisteren gebruiken
om te voorspellen te verwachten wat er op me af kan komen
maar wie dan ook vorige week het nieuws bedacht:
niemand wist de headlines van vandaag

en ik wil vooruit kijken maar soms
maak ik me toch zorgen
wat er morgen kan gebeuren

dus hé, jij
jij, jij en jij

ik heb jou nodig
ik heb jou nodig want alleen komen we minder ver dan samen

hier is mijn hand en ik verzeker je:
24 wordt het jaar
dat wij samen veel verder kwamen.

Jeffrey van Geenen
ter gelegenheid van de nieuwjaarsreceptie van de gemeente Gouda

Voorgenomen

We wilden wijs beginnen
minder eten minder drinken beter leven
maar moesten nog door de voorraad heen
van waar we vorig jaar te veel van haalden

verkeerde woorden pijnlijke stiltes
ontevredenheid emmers eigen gelijk
alles komt op tafel;
afscheid oorlog politiek

tot je weer licht in de koelkast ziet
met ruimte voor nieuwe keuzes
nieuwe dromen nieuwe hoop

het maakt niet uit hoeveel januari
februari of oktober het dan is
we mogen het iedere dag
opnieuw proberen.

Jeffrey van Geenen

Ik geloof dat ik een fout heb gemaakt

ik geloofde dat ik een dichter was
die namens iedereen
woorden gaf aan heel de stad

ik geloofde dat ik je zorgen hoorde en begreep
ik schreef dat op, maar in mijn gedichten
las jij niet waar het jou om ging

ik geloof dat het niet donkerder is dan eerst
maar zie soms net als jij de dageraad niet meer
en toch staan wij samen hier

ik geloof dat het niet uitmaakt of we Kerstfeest vieren
vanuit het geloof in het kleinste wat waar werd om ons licht te zijn;
of om de gezelligheid van samen met elkaar;
of om de tijdelijke zorgeloosheid van overdaad onder een boom;
of gewoon omdat we hier zijn, staan, omdat de zon weer keert
om te hopen dat het beter wordt
dat het vrede wordt

en dan steek jij een eerste kaarsje aan en ik een tweede
hij een derde en zij dan honderden, duizenden
tot de stad baadt in het licht en ik jou zie
met je zorgen, met je angst, met je verdriet en hoe je
ondanks alles doorgaat met wat er voor jou echt toe doet

ik geloof dat ik jouw woorden niet sprak,
maar als we samen dichters zijn die zinnen zoeken
van geborgenheid, hoop, liefde, zachtheid, samenzijn –
omdat we mensen zijn die zoeken naar iets wat houvast geeft
en als ik dan de mijne doe en jij die van jou
en wij in de stilte van deze nacht
luisteren naar elkaar, geloof ik dat wij
iets goed kunnen maken

want het allermooiste woord zijn wij.