Peter Noordhoek is dichter zonder dat zo te hebben bedoeld. Voor ‘echte’ dichters heeft hij altijd een groot ontzag gehad, maar zelf heeft hij moeite zich zo te zien. Hij ziet het meer als een soort ‘zingend proza’, waarbij het inhoudelijk best diep kan gaan, maar de woorden te volgen blijven. Verder kenmerkt zijn werk zich o.a. door een voorkeur voor bijzondere thematiek: gedichten over werk (‘organisatiepoezie’), gedichten over kerst en nieuwjaar, over clichés, over politiek en bestuur en andere invalshoeken die buiten de gebruikelijke thematiek vallen.

Omdat zijn periode als stadsdichter nagenoeg geheel samenvalt met Corona is ook daar een bundel over. Hij meest koestert hij de dichtroman ‘Over de rand’. Op een dag verzamelde hij alle gedichten die hij tot zijn 28e geschreven had, legde deze op volgorde van een mensenleven en liet een oude man vertellen hoe de gedichten zijn leven beschrijven.

Inmiddels is het nodige van zijn hand verschenen. Op www.peternoordhoek.nl staat een uitgebreid overzicht, inclusief meerdere bundels van zijn hand. Deze bundels zijn ook te downloaden of verkrijgbaar via Uitgeverij MeerdanNu.

Floris V stelt een daad

Floris V stelt een daad

Gedicht ter gelegenheid van de vierdaagse en de optocht ter gelegenheid van Gouda 750 van 20 mei jl., waarbij de graaf wat last kreeg van zijn evenwicht.

Ik kwam uit de verleden tijd
En verlangde naar het heden
Maar raakte onderweg
mijn toekomst kwijt
Doordat ik de tijd
was vergeten

Gelukkig belande ik in Gouda
waar ik ooit de graaf van was
Kwam nu in de feesttijd aan
Bleef als reus wat wankel staan
Maar toen ik zag
wat er voor mij was gedaan
ben ik alle kinderen voorgegaan
en heb al wuivend 
in een prachtige processie
van middeleeuwse expressie
als uw Floris de Vijfde
al wuivend
mijn dure plicht gedaan:
Voor nog eens 50 jaar
vastgelegd dat elk stadsrecht
voor Gouda blijft bestaan!

Deze daad zal ik niet vergeten
ook niet na lange tijd
Dit heden neem ik mee
naar mijn verleden tijd
- toen ik rechter bleef staan

Uw Floris

Kijk rond, kijk om

Gedicht bij het openen van Gouda 750

Welkom hier op deze bijeenkomst
Welkom in de St. Jan
Kijk rond, kijk om
Zie de kerk om u heen
De ramen, de banken
De duizend mensen om u heen

Voel ook de stad om u heen
De straatjes, de grachten
de singels en wijken
De Gouwe en IJssel
Dus: deze stad 
en haar mensen om u heen
Trek ook die om u heen

En dan weer terug naar hier
Op uw stoel, op uw plaats
Zit u goed of was u bijna te laat?
En wie zijn er behalve ik nog meer hier?
En wat hebben we eigenlijk te vieren?
In de kern zijn dat deze drie woorden:
de broze beginselen van veelkleurigheid 
diversiteit en verdraagzaamheid

Het zijn woorden die passen bij onze tijd
Maar ook bij ieders persoonlijke strijd 
Hier staat een grijze blanke man
Is hij hier voor die woorden of voor de mooie gelegenheid? 
Moet hij jullie allen er op aanspreken 
of er juist zelf op aangesproken worden?

Kleuren zien kan niet zonder
ook kleurenblind te zijn
Van diversiteit genieten lukt
niet zonder ergens in jezelf één te zijn
en ver-draagzaamheid tonen 
lukt alleen bij niet kort-zichtig zijn


Daarbij zijn wij niet sterker 
dan zoals wij hier nu net zijn gaan zitten
Met checkvragen in ons hoofd zoals:
Staat mijn fiets wel op slot?
Heb ik die ene mail niet vergeten?
En zit deze stoel eigenlijk wel goed?
Het hindert allemaal niets
Zolang je dit perspectief maar ziet:

Van ver-draagzaamheid die zich toont
in het tot-tien-tellen voor het boos zijn

Diversiteit in het accepteren van het 
- nu nog - trager van een ander zijn

Kleurrijk in het waarderen van het interessant anders zijn

Dus trek nu deze stad om u heen
Want naast het gewone 
Laat zich hier het wonder 
van verzoening zien
Het grote laat zich zo
in het alledaagse zien
En momenten zoals die van nu
ons als onderdeel van eeuwen zien

Welkom hier in Gouda
Welkom hier in de St. Jan
(Terwijl Maaike speelt)
Kijk rond, kijk om
Kijk naar elkaar om

Peter Noordhoek

Meer dan Nu

Gedicht bij de Iftar viering

Garenspinnerij 24 april 2022

Het is goed om in het NU te zijn
Hier in de Garenspinnerij
Goed om van elkaar
en straks de maaltijd te genieten
Goed om hier zo zij aan zij en
naast elkaar te zijn en praten  
als vogels samen in een vlucht
in het nu, samen en toch vrij

Maar nog rijker wordt het nu 
door het weten
dat er meer is dan het NU
Dat we hier mede zijn gekomen
door - al is het nog zo tijdelijk -
af te zien van genieten in hier en nu

Het meer natuurlijk van het vasten:
Het weten van het later
wijzer en tevreden kunnen zijn
Het meer ook van hard werken
om ook over de beloning later
extra tevreden te zijn
Het meer ook van het meer doen
voor de ander 
In plaats van slechts te kiezen
voor ikke eerst en wel nu 

Het is eigenlijk simpel:
Hoe meer we onderweg zijn
hoe zoeter het eindelijk thuis zijn
Maar ook: 
hoe meer we op onszelf zijn
des te belangrijker het 
met anderen samen zijn 

Het nu is niets 
zonder meer dan nu
Meer en meer
Heeft geen doel
Zonder het leven en
genieten in het hier en nu
Dus laten we hier in Gouda
in deze Garenspinnerij
Iftar vieren en genieten van het nu
zeker nadat wij 
hebben gekozen voor meer dan nu

Peter Noordhoek

Herdenken in oorlogstijd

Als we oorlog herdenken
in een tijd van oorlog
dan slaat elke vergelijking
op hol of nergens op
En hou ik slechts vast
aan een klein groot besef 
hoe mooi de zon schijnt
hoe mooi jij bent
Want daarin is al belegd 
hoe tijdelijk alles is
hoe eindig alles is

Toch dank ik de herdenkers
die voor ons herdachten
wat herdacht moest worden:
de strijd van eerder
de offers van voorheen
het verdriet door wat eigenlijk
nooit gebeurd had moeten zijn

Of herdenken spijt voorkomt
en oorlog verdwijnen laat? 
Wil je het antwoord werkelijk weten?
Zon verdwijnt, schoonheid vergaat en
herdenken komt natuurlijk altijd te laat
Maar dat herdenken ons 
vooral in haar stiltes
iets over de waarde van elk leven
kan vertellen
Ja, zoveel wil ik stellen

Peter Noordhoek

Terugkeer

Waarom ga je terug als je niet weet
waar je naar terug gaat komen?
Deze trein brengt je terug
naar het huis waar je bent geboren
maar wie is er om je op te halen?
Is er nog iemand om
herinneringen mee op te halen?

Station Gouda komt in beeld
als station Hoop en Vrees 
De plek waar je in je dromen
terug zou zijn van weggeweest
Waar je eindelijk zult weten
waar iedereen is gebleven
Of misschien afscheid moet nemen
van wie je geen afscheid kon nemen

Met geleende kleding en geen bezit
loop je door je straten van ooit
Tot slot, bij je vroeger huis gekomen
bel je met verhoogde hartslag aan
Wie leeft er nog, wie is omgekomen
Is dit een huis van nooit?

Wie er opendoet is de stilte
De stilte en het niet weten
of willen weten
Moe van moed of nog lam van lafheid
doet een generatie er het zwijgen toe
Geeft lege antwoorden
en doet de deur weer toe.


Peter Noordhoek

Er is een bijzonder boeiende foto van vlak na de tweede wereldoorlog. Op een kapotgeschoten station Gouda ziet een menigte hoe een trein terugkomt vol met mannen en jongens die terugkomen uit de Arbeitseinsatz in Duitsland. Het moet een spannend moment zijn geweest. Vol hoopvolle verwachting, maar ook met zorg over hoe de geliefden terug zouden keren.
De foto heeft mij door doen denken. In deze trein zaten, voor zover ik weet, geen terugkerende joden. Dat zal later zijn geweest. Maar hoe zijn zij ontvangen? Zoals uit getuigenissen blijkt niet erg goed. Daar gaat dit gedicht over

Ik zou zo graag

Ik zou zo graag jullie stadsopener willen zijn
en meer dan alleen jullie stadsdichter zijn
De winkels open, de cafés vol reuring
De markt weer vol. Verkaaik, geen Bol.com
Gewoon weer elke deur in -
en weer uit. Op zoek naar
school, theater – gewoon, beweging

Ja, ik zou zelfs de raadscampagnes
al voor geopend willen verklaren
Om dan bij onze lokale politici zelf
de meningen op te halen
In plaats meninkjes per dozijn
bij de zoveelste talkshow
van televisie te halen

Weet een stadsopener dan
wat wijsheid is en wat niet?
Ach nee, zo zit het niet
Het virus is hier de tegenstander
niet de ander
En wat besmettelijk is
verandert ook een stadsopener niet
Helaas, meer dan als dichter struikelend
wat woorden open gooien kan ik niet

Maar volgens mij is er zoiets als
Gezond Burger Verstand
Kunnen we met rust, reinheid
en minder eenzaamheid
mondkapjes over de neuzen houden
ongepast lief doen op gepaste afstand
en gewoon alles doen
wat niet het OMT of de minister
maar het virus van ons verlangt
Totdat we minzaam zwaaiend afscheid nemen
Zeggend: “Hé virus – je bent als virus mislukt
Je hebt het helemaal verknald!”


Peter Noordhoek

Gedicht bij de nieuwjaarsreceptie van de gemeente Gouda, 14 januari 2022

Post-pandemie

Laten we mild zijn voor elkaar
Niet de irritatie een kans geven 
die rusteloos en schuldzoekend
aan onze Zoompoten zaagt
in deze fase van de pandemie

Laten we mild zijn voor elkaar 
Besmettingen wel meten maar elkaar
niet de maat nemen. Rustig
argumenten wegen, banden smeden
in deze snijdende fase van de pandemie

Laten we mild zijn voor elkaar
Wel boksen, niet omhelzen
Thuis blijven, wel werken
En elkaar toch weten te vinden
in deze zoekfase na de pandemie

Laten we mild zijn voor elkaar
Genieten van elke vrijheid 
En in elke beperking
de tijdelijkheid blijven zien
in deze nog niet post-pandemie


Peter Noordhoek

Dichter op het doek

Ik zie voor mij hoe uitgeknepen tubes 
op paletten worden gemengd en hoe daarna
slepend kleur wordt gelegd in vele kwasten

Die kleuren glijden, spreiden, verspreiden zich
van de haren in de kwasten naar
het schilderslinnen voor ieders hand

Het is een mengsel van chemie en magie
Van oogopslagen, handgebaren en 
multiversionele hersendynamiet

van kunde en inspiratie
van falen, mislukken 
en dat met een doek weer wegvegen
naar slagen, stralen en genieten
en tussentijds het temmen van het licht
door lijnen, vlakken en richels
te laten rijmen als in een gedicht

Dat is de kunde én de kunst van het schilderen
Het is dat wat woorden kunnen beschrijven
maar nooit kunnen bereiken
ook niet in dit gedicht
Omdat zien meer is dan lezen
Verf ruiken meer doet dan woorden horen
En aanraakbare verbeelding
het altijd wint van alleen pixels, letters en symbolen

Dus dwaal langs deze schilderijen
ruik, aai met de ogen, ga raden wat het zegt
En als je dan vergeet wat je denkt dat het zegt
lees dan de gedichten en lees, beluister
wat de schilder mogelijk in zijn werk heeft gelegd
terwijl hij/zij tubes heeft uitgeknepen
op een palet heeft gemengd 
en slepend met een kwast 
op schildersdoek heeft gelegd


Peter Noordhoek

Voor het vrije woord

Morsige moordenaars
Met een slap verhaal
Zijn kennelijk machtig genoeg
Om onze rechtsstaat in de
Leidse Dwarsstraat
dood te laten bloeden

Het delen van machteloze
meningen over meningen
kan niet bevredigen
Zolang er geen feiten zijn
om het gat te vullen
tussen de spektakelzoekers
op You Tube
en de witte stilte
van een ziekenhuiskamer

Toch zit in dat vrij geven van die meningen
ook dat wat Peter R. de Vries
bekend maakte tot en met zijn middenletter
En hem het podium gaf waarop hij sprak
over schuld en onschuld
rechtsstaat en vermoeden

Hij is een drammerige man
Met een nasaal gebrachte overtuiging
Die eigenlijk niet tegen tegenspraak kan 
Maar ook is hij die moedige, zorgzame man
die zonder dralen steeds weer de kant
van slachtoffers kiest en hun lot
nooit uit het oog verliest

Als mensen in hun dubbelheid
zo krachtig zijn
Dan worden ze nooit enkel door kogels gedood
Wel door wat we met z’n allen hebben verkloot:
dat we ons door de drugs hebben laten vangen
dat we ons oor naar bling bling laten hangen
Maar net als hij blijven we in alle vrijheid zeggen
dat we ons hier nooit bij neer zullen leggen:
Geen moord maakt een einde aan het vrije woord!


Peter Noordhoek

Over Prullebakvaccinwachtrijen

Mijn vrouw heeft vroeg op Hemelvaart
bij onze artsen een vaccin gehaald
Maar teveel andere mensen dachten
- als je dat gedachten mag noemen –
Ach, ik ga maar niet, ’t loopt niet zo’n vaart

Maar een prullenbak met volle naalden
maakt geen einde aan een pandemie
En dus hebben de artsen hun praktijk
nog wat langer opengesteld
en toonden anderen met meer visie
zich tot wat wachten bereid

Wat moet je met een land
waar de ene in een wachtrij staat
voor wat de ander achter laat?
En kennelijk de ene een 
gevaar ziet of gewoon ongemak
in wat de ander als gezondheid
of gewoon vakantie ziet?

Gelukkig hebben wij nog artsen
die hun geest niet in de prullenbak gooien
Die nadenken en zeggen: laat maar komen!


Peter Noordhoek